"Mam, kan ik haar mee naar huis nemen?"

En dit was alweer mijn een-na-laatste dag! De tijd gaat hier écht razendsnel. Toen mensen dat tegen me zeiden in de eerste week kon ik dat niet geloven, omdat de tijd toen voor mijn gevoel tergend langzaam ging. Maar nu ik bijna toe ben aan mijn laatste dag, valt het me pas op dat de tijd hier vliegt. Dit komt misschien ook omdat je de hele dag bezig bent en elke dag nieuwe indrukken op doet. Zo ook gisteren en vandaag weer! (soms ben ik zo blij als er spontaan een bruggetje ontstaat naar mijn volgende deel van het verhaal hahaha).

Gisterochtend ging ik met Maria naar Maramba Clinic. Dit is een van de grootste klinieken in Livingstone en wordt uitgebouwd zodat het als ziekenhuis kan functioneren waarmee het de druk afhaalt van het enige ziekenhuis in Livingstone, The General Hospital. De kliniek bevat op dit moment een HIV- en TB-testcentrum, een HIV- en TB-laboratorium, verschillende zalen en counsselingruimtes. Ik had aan de projectcoördinator specifiek gevraagd of ik hier een keertje naartoe mocht, omdat het juist zo groot was en het meest dichtbij een ziekenhuis komt.

Toen we daar aankwamen, belandden we midden in een briefing. Toen we waren geïntroduceerd zouden we worden ingedeeld waar ze ons nodig hadden. Aangezien dit een van mijn laatste dagen was, besloot ik om te vragen of ik die dag mee mocht lopen in het HIV-testcentrum. Ze gingen hiermee akkoord en ik werd naar het kamertje gebracht. Daar ontmoette ik Anna, die daar als student werkte. Ze vertelde me dat er helaas nog geen patiënten waren en dat ze ook niet wist hoeveel er zouden komen. In de klinieken hier gaat niks op afspraak. Je kunt gewoon binnenlopen wanneer je wilt. Zo kun je nooit van tevoren voorspellen hoe druk het gaat worden.

Na een half uur was er nog steeds niemand, dus ik vroeg Anna of ze me een rondleiding wilde geven door de kliniek. Ze liet me de verschillende delen van de kliniek zien. Het laboratorium was een smoezelige kamer van 3 bij 3 met enkele onderzoeksapparaten. Wanneer ze me niet hadden verteld dat dit 'het' laboratorium was, was ik er waarschijnlijk niet achter gekomen. Ook de slaapzalen zijn niet te vergelijken met die van ons. Er lag ook verder niemand in de bedden, maar dat kwam omdat je meestal niet voor lang wordt opgenomen en omdat je na een bevalling binnen 6 uur weg moet zijn.

Toen we weer terug kwamen in het testcentrum, was er eindelijk een patiënt. Dit was een meisje van 17 die kwam met haar zus. De mensen die dit centrum bezoeken, kunnen worden opgedeeld in vrijwillige bezoekers (VCT) en mensen die zijn doorgestuurd door de dokter (DCT). Dit meisje kwam vrijwillig, omdat ze onbeschermde seks had gehad met een jongen en ze nu bang was dat ze HIV had. Erg dapper dat ze kwam! Naast het doen van de test, werd er ook tijd besteed aan counseling. Belangrijk dat dit werd gedaan, want er gaan nog steeds foute verhalen rond over HIV. Bij de test die wordt gedaan is binnen 15 minuten bekend wat de uitslag is. Wanneer de uitslag positief is, wordt er nog een extra test gedaan om dit te bevestigen en dan wordt de patiënt doorgestuurd naar het laboratorium om de CD4-cellen in het lichaam te tellen. De CD4-cellen in je bloed kun je zien als de soldaten van je lichaam. Wanneer je een ziekteverwekker hebt in je lichaam, ruimen deze cellen het op. HIV maakt deze CD4-cellen kapot, dus wat je ziet bij een HIV-infectie is een daling van de CD4-cellen. Onder een bepaalde waarde, wordt gestart met ARV's, medicijnen om het proces van HIV in Aids te vertragen.

Misschien was ik nog wel zenuwachtiger voor de uitslag dan het giechelende meisje dat voor me zat, maar tot ieders opluchting was deze uitslag negatief. Na slechts één patiënt te hebben gezien, werden we alweer opgehaald. In de gang op weg naar buiten, bleef ik nog even staan praten met een mannelijke verpleegkundige. Hij vroeg hoe het was in Nederland en moest hem bekennen dat de mensen in Zambia over het algemeen een stuk opener, vriendelijker en vrolijker zijn dan in Nederland. Hij kon niet geloven dat wij elkaar als vreemden niet begroeten op straat. Hij vroeg dan ook aan mij: "Maar waarom doe jij dan hier wel, maar niet als je thuis bent?". Hier moest ik even over nadenken, maar ik kwam tot de conclusie dat ik moet overkomen als een weirdo als ik dit zomaar ga doen op straat. Waarom introduceren we dit niet in Nederland? Gewoon een korte glimlach en een knikje met het hoofd. Laten we eens met z'n allen het leven wat zonniger en vrolijker gaan in zien, want geloof me, zo slecht hebben wij het echt nog niet. Misschien is het hier ook wel anders omdat ze hier niet opgezogen zijn in hun telefoon tijdens het lopen over straat.

In de middag had ik een project waarnaar ik al weken had uitgekeken: HIV-educatie. In de week voordat ik aankwam gaven ze deze lessen in de gevangenis. Dit was hetgeen dat ik eigenlijk het liefst had willen doen, maar het geven aan deze studenten was ook super! Het was een beetje apart om studenten, ouder dan mijzelf, voor te lichten over dit onderwerp, maar het bleek wel nodig. Zo dacht de helft van de klas dat je beschermt bent tegen HIV als je als man bent besneden. Het klopt dat het risico op soa's afneemt wanneer je bent besneden, maar het absolute onzin dat dit risico er helemaal niet meer is. Toen werd gevraagd wie er besneden was in de klas, stak iedereen zijn hand op. Hier wordt het niet gedaan uit religieuze overwegingen, maar uit hygiënische en culturele overwegingen. Zo wordt de kans om het HPV-virus (waaruit baarmoederhalskanker kan ontstaan) over te dragen vermindert met 60%. Tijdens de voorlichting waren er veel momenten waarop er gegiecheld, gebloosd en weggekeken werd. Gelukkig kon Brave de ongemakkelijkheid verminderen (?) door 'gepaste' gebaren en geluiden te maken tijdens de voorlichting haha!

Eenmaal thuis deden we met z'n allen het spel '30 seconds', waarbij je het woord dat op je kaart staat moet proberen te omschrijven. Op maandag kregen we er 12 nieuwe vrijwilligers bij en ik moet zeggen dat we een heerlijke groep vormen. Er is zelfs een meisje hier die ook uit Uithoorn komt, zo toevallig! Ik kende haar verder totaal niet, maar we hebben blijkbaar op dezelfde school gezeten en we wonen 5 minuten van elkaar vandaan. Nadat ik nog even buiten had gepraat met de security mannen en ik een serieuze liefdesverklaring van één van hun kreeg, ben ik lekker in mijn bed gekropen om vanochtend weer vroeg op te staan.

Vanochtend werd ik met Erik en Femke ingedeeld bij de Libes Clinic. Hier werden we met open armen ontvangen en toen ze hoorden dat ik medisch student was, stelden ze me aan de rest voor als 'dokter'. Ik heb ze gelukkig uiteindelijk wel duidelijk weten te maken dat ik dit absoluut niet was. Achteraf kwam de naam 'dokter' me eigenlijk wel goed uit, want op het moment dat de clinical officer een kindje zag met een typische longontsteking, riep ze me binnen om dit te laten zien. Het was zo rustig, dat we met drie vrijwilligers met teveel waren. Ik maakte van deze gelegenheid goed gebruik door de clinical officer te vragen of ik het laatste uur met haar mee mocht kijken. Ze was ontzettend lief en vertaalde alles voor me en legde de dingen goed uit. Het viel me op dat ze, in tegenstelling tot de clinical officer die ik eerder zag in Libuyu Clinic, de tijd nam voor elke patiënt. Er waren twee jonge kinderen met longontsteking, één kindje met een vermoedelijke malaria-infectie en een man met een absurd hoge bloeddruk: 230/130 (dit is normaal 120/80 en wordt hoog genoemd vanaf 140/90). De medicijnen hielpen niet en moest worden doorgestuurd naar het ziekenhuis. Op aanraden van mij liet ze ook nog een urinetest doen (ik was zo trots op mezelf haha) om de nierfunctie te testen. Wanneer de patiënt wordt doorgestuurd voor aanvullend onderzoek, moeten ze dit onderzoek zelf betalen. Ondanks dat dit vaak niet meer dan omgerekend een paar euro is, houdt dit veel mensen tegen om zich verder te laten onderzoeken.

Vanmiddag hadden we de workshop op Linda farm om te mensen daar te laten zien wat ze het beste kunnen verbouwen in hun greenhouse. Toen we daar aankwamen vertelden ze dat er vannacht olifanten over hun farm waren gelopen op zoek naar water en ondertussen alle kroppen sla en tomaten hadden opgegeten. Ja ja, T.I.A.!
De workshop zelf vond ik niet echt heel boeiend, want ik heb niet zo heel veel met planten, maar toen we daarna tijd over hadden mochten we spelen met de kinderen op de farm. David en ik begonnen over te schieten met de bal, en verschillende kinderen kwamen aangerend om mee te doen. Hieronder was ook een meisje met een baby in haar handen, die de baby in het zand zette en zelf ging voetballen. Dit aanzicht van de baby, Jane genaamd, kon ik toch echt niet weerstaan, dus ik pakte haar op en vroeg aan een ander meisje die daar ook rondliep met een baby hoe je een baby op je rug draagt hier. Ze liet het me zien en liet het me daarna zelf doen. Eindelijk kon ik doen wat ik al die weken niet had durven vragen! Het was zó leuk! Toen ik haar daarna weer op mijn buik droeg, viel ze in een diepe slaap en had ik de tijd van mijn leven. Wat een droppie. Mam,mag ik haar mee naar huis nemen? Je hebt nog 1 dag om te belissen!

Ik moet zeggen dat ik toch wel een beetje emotioneel (niet treurig paps en oma) begin te worden als ik nadenk over mijn laatste dag morgen.. Ik ga het morgenavond in ieder geval afsluiten met een mooi feestje!

Liefs